خشت اول

...یاد من باشد کاری نکنم، که به قانون زمین بر بخورد

........شاید................


دلم گرفته است؛

ای کاش از دل دادگی بود
نه از دل مردگی.

  
نویسنده : مصطفی ; ساعت ۳:٤۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٢/٢/٢۸

تحویل دوم طرح!!

Most original and brave products of architectural mind are often to be find in those projects wich never com to fruition. Neil Spiller

Complexity comes from superposition of ideas in a coherent way. Santiago calatrava

سلام،نمی دونم چرا اینقدر تو وبلاگ نویسی بد قولم . ما دوباره تحویل طرح داریم،واقعا چقدر بده که معماری آتلیه ها معماری فرم مداره و معماری بازار معماری اقتصاد مدار.کی و کجا باید با توجه به فضا ها طرح ها قضاوت بشه نمی دونم.ضمنا نمی دونم کی بتونم طرحمو تمومش کنم ولی قول می دم به محض اینکه فرصتی پیدا کردم،درباره کالاتراوا بنویسم حتی شده در چند قسمت کوتاه.

if we consider engineering an art -as I believe it is- and if we go back to a time when there was no difference between the art of architecture and the art of engineering ,
then we can consider that it is in ourselves,and especially in the new generation ,that a rebirth of art happens.It is not only our heritage that we most translate into action through our capacity to make buildings,reinventing them each time.... Santigo Caltrava, Conversations with students

یا علی

  
نویسنده : مصطفی ; ساعت ۱٠:٥٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٢/٢/٢٤

آشنایی بصری



سانتیاگو کالاتروا والس










*شرح مبسوط انشاءالله پنج شنبه.
یا علی

  
نویسنده : مصطفی ; ساعت ۱:٤٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٢/٢/٢٢

پس از مدتی چند...

ابتدا به ساکن ، پاسخگویی به مسائل مطرح شده درباره بادگیرها:

- اینکه شهر یزد بر اساس دو رون یزدی و کرمانی شکل گرفته است،کاملا صحیح است . که رون یزدی در جهت باد اصفهانی و رون کرمانی در جهت باد جانب شیرکوه است که تقریبا بر هم عمودند و به همین دلیل جهت بادگیرها نیز در دو جهت عمود به یکدیگر می باشد.(به تصویر دقت کنید.)

درباره شهر طبس هم رون شهری بر اساس جهت باد نامناسب و پشت به آن می باشد.(برای اطلاعات بیشتر به کتاب ساخت شهر و معماری در اقلیم گرم و خشک ، محمد توسلی-صفحه ۸۹ مراجعه کنید.)

-درباره کشش و مکش همزمان هم که در قسمت سوم به طور مبسوط تو ضیح داده شد.

-و اما مصالح ؟ دقیقا نفهمیدم که درباره چه چیز مصالح مورد استفاده در بادگیرها توضیح بدهم.
البته اطلاع خاصی هم ندارم اگر مطلب خاصی وجود دارد یادآوری کنید.

...یک پرسش:

اگر ساعت ۵:۳۰ صبح ، بعد از دو شب بی خوابی بفهمید که کاغذ A4 ندارید،که پرینت بگیرید و ساعت ۸ صبح تحویل داشته باشید چه می کنید؟

...ما که خوابیدیم تا ۱۱:۳۰ .

مطلب بعدی هم درباره کالاترواست . البته با اجازه از اصغر.

  
نویسنده : مصطفی ; ساعت ٧:٢٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٢/٢/۱٩
تگ ها : معماری ، بادگیر

سلام...

در لحظه تولد بسیار گریه کردم
آری...کنون بفهمم
معنای گریه ام را.

من هنوز زنده ام...ببخشید از اینکه مدتی است مطلب معماری درست و حسابی نمی نویسم.خیلی اوضاع خرابه.البته تا به حال به خیر گذشته تا بقیه اش ببینیم چی میشه.
انشاءالله به زودی جبران مافات می کنم.

تا بعد...
دعا بفرمایید.

  
نویسنده : مصطفی ; ساعت ۱٠:٤۳ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٢/٢/۱٥

قصه ی غصه


آرزوهای خیالی


چه می شد گر که من با او تمام غصه های خویش می گفتم
چه می شد با کلامم من
غبار غم ز چهر ماهرویش پاک می کردم
و می گفتم که او را دوست می دارم
و او هم در جوابم جمله((من هم))
به من می گفت.

× × × × ×

چه می شد گر که او هم قصه های غصه هایش را به من می گفت
وبا گریه
تمام ماتم خود را
به روی شانه ام می ریخت
و من با دست خود ،آرام
که سان قایقی بر روی اقیانوس گیسویش شناور بود
او را ناز می کردم
و همچون نوشدارویی
شفا بخش تمام دردهای کهنه اش بودم.

× × × × ×

ولیکن، نه
که او شعر مرا هرگز نخواهد خواند
ویادی از من و شعرم نخواهد کرد
اما کاش می خواندش
و در کنجی ز قلبش
تا ابد آن را ز بر می داشت که تا شاید
اگر روزی
ز ذهنش خاطرم بگذشت
به زیر لب چنین نجوا کند
با خود چنین گوید:
(( چه می شد گر که من با او تمام غصه های خویش می گفتم
چه می شد با کلامم من
غبار غم ز چهر ماهرویش پاک می کردم
و می گفتم که او را دوست می دارم
و او هم در جوابم جمله((من هم))
به من می گفت.


تهران

  
نویسنده : مصطفی ; ساعت ۳:٠٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٢/٢/٩

باد گیر قسمت پایانی

-نحوه عملکرد و نکاتی چند در طراحی بادگیرها:
در باره نوع عملکرد بادگیرها در حقیقت دو نوع عملکرد اساسی وجود دارد:الف - عمل بر اساس اصل کشش دهانه های رو به باد و مکش دهانه های پشت به باد. ب- عمل بر اساس اختلاف دما

الف - عمل بر اساس اصل کشش دهانه های رو به باد و مکش دهانه های پشت به باد:
مرحوم پیرنیا درکتاب آشنایی با معماری اسلامی ایران طرز کار بادگیر را بدین گونه توضیح می دهد:
(( طرز کار بادگیر اصولا بر این پایه نهاده شده است که از وزش باد برای کشاندن هوای خوش به درون ساختمان و از عکس العمل نیروی آن یعنی مکش برای راندن هوای گرم و آلوده استفاده می شود.شاید این توضیح لازم نباشد که چون باد به مانع یا دیواره پره های درونی بادگیر برخورد ناچار به فرود آمدن می شود، ولی عرض این نکته لازم است که شکافهای دیگر بادگیر که پشت به جهت وزش باد دارند ، هوای آلوده وگرم را به دست باد می سپارند و کار هواکش و دستگاه مکنده را انجام می دهند.))


این نوع عملکرد بادگیر در حقیقت با توجه به این اصل صورت می گیرد که هنگامی گه باد به بدنه ای برخورد می کند ، با توجه به تراکم بیشتر هوا در وجهی که مقابل باد قرار دارد ، در این وجه فشار مثبت ایجاد شده و در وجه دیگر فشار منفی خواهیم داشت.بنابراین در صورت ایجاد بازشو در طرفین حرکت باد از فشار مثبت به فشار منفی را شاهد خواهیم بود.در بادگیرها نیز با توجه به همین اصل دهانه رو به باد هوا را به درون خود می کشد و به داخل ایوان می برد و هوای داخل ایوان با توجه به فشار منفی ایجاد شده در دهانه پشت به باد به بیرون کشیده می شود.(تصویر 3)
در برخی از مواقع با عبور دادن باد بادگیر از روی آب وسردخانه ها و با توجه به تبخیر سطحی، رطوبت لا زم را نیز تامین می نمایند. در مناطقی مانند مصر و هندوستان این عمل با قرار دادن کوزه پر از آب در مقابل مسیر باد صورت می گیرد.

ب- عمل بر اساس اختلاف دما:
اما به نظر میرسد آنچه که کمتر مورد توجه اهل فن در این زمینه می باشد.کار کردن بادگیر بر اساس اختلاف دمایی است.در حقیقت هنگامی که وزش بادی به صورت محسوس وجود ندارد بادگیر بر اساس همین اصل عمل می کند.
در روز با توجه به آفتاب خوردن وجه جنوبی بادگیر هوای موجود در وجه جنوبی بادگیر گرم می شود و به بالا می رود.این هوا به وسیله هوای داخل ایوان که به بالا کشیده می شود،جبران می گردد و در حقیقت نوعی خلا نسبی داخل ایوان ایجاد می گردد که هوای خنک داخل حیاط را به درون خود می کشد.به همین ترتیب هوای موجود در دهانه شمالی نیز به پایین کشیده می شود.(تصویر 4 )



در شب هوای بیرون سرد می شود، و به سمت پایین حرکت می نماید .این هوا در اثر حرارت ذخیره شده در دیواره ها گرم شده و به بالا می رود و این چرخه تا هنگامی که دمای دیوارها و هوای بیرون یکی شود ادامه می یابد. ولی به طور معمول پیش از رسیدن به این وضعیت شب تمام شده و دوباره بادگیر به نحوی که در بالا توضیح داده شد،عمل می کند.




به طور کلی در اکثر مواقع بادگیرها در حالتی بین حالاتی که توضیح داده شد عمل می کنند . یعنی هم بر اساس مکش و کشش و هم بر اثر تفاوت دمایی.


6-معرفی منابع و ماخذ موجود درباره بادگیر و استفاده از باد در طراحی:
شکی نیست که مباحث مطرح درباره بادگیرها و به خصوص نحوه استفاده از این المان در طراحی ها بحثی فراتر از آنچه که در بالا بدان اشاره شده است را می طلبد . به همین دلیل و با توجه به اینکه انتقال همه این مطالب به این وسیله، فرصت و انرژی زیادی را می طلبد که فراتر از حوزه وبلاگ نویسی با توجه به امکانات موجود است، دوستان علاقمند را به منابع موجود در این زمینه ارجاع می دهم.

1-دفتری از کویر- سیری در معماری آب انبارهای یزد. غلامحسین معماریان: هرچند بحث اصلی این کتاب در حوزه آب انبارهاست اما با توجه به نقش اساسی بادگیرها در طراحی آب انبارها این کتاب در بخش 6-5 با عنوان بادگیر،به بحثی عمومی پیرامون بادگیرها می پردازد که مطالعه آن خالی از لطف نیست.
2-ساخت شهر و معماری در اقلیم گرم و خشک ایران . محمود توسلی : در بخش چهارم تحت عنوان کار بادگیر و ترکیب آن در بناهای مختلف شهری و روستایی نویسنده با بررسی نمونه های گوناگون سعی در بیان نحوه عملکرد بادگیر و چگونگی ترکیب بادگیر با دیگر عناصر بنا دارد.هر چند بررسی عملکرد بادگیرها تنها بر اساس کشش و مکش در بادگیرها صورت می گیرد و توجهی به کار کرد بادگیر بر اساس اختلاف دمایی ندارد.اما با توجه به بررسی نمونه های متعدد از بادگیر مسجد جامع طبس گرفته تا بادگیرهای خانه های یزد، و همچنین تجارب و سطح بالای آگاهی نویسنده به معماری ایران ،این کتاب به عنوان کتابی ارزشمند در زمینه مطالعه بادگیرها محسوب می شود.
3-بادخان.BATTLE McCAARTHY CONSULTING ENGINEER .ترجمه محمد احمدی نژاد : کتابی در خور ستایش که توسط گروه مهندسین مشاور بتل مک کارتی تالیف گشته است.این کتاب با تفکیک دهانه های مکنده و دهنده باد به بادخور و بادخان به بررسی دقیق نحوه عملکرد آنها به صورت جداگانه و ترکیبی می پردازد.نویسندگان بدون هیچگونه تعصبی نسبت به سیستم تهویه طبیعی به بررسی مزایا ومعایب هر یک از سیستمها می پردازد و اصولی را برای طراحی با تهویه طبیعی مطرح می کند.در بخش پایانی نیز به بررسی چند نمونه از پروژه های انجام شده توسط همین شرکت می پزدارد که به عنوان مثال می توان به اداره مرکزی یونیکا در کمبریج انگلستان ودفتر مرکزی شیشه پیلکینگتون در انگلستان (معمار: ریچارد راجرز) اشاره کرد.مطالعه این متابی گامی موثر در شناخت الگوی طراحی و استفاده از آن در طراحی می باشد. ترجمه مناسب و گویای مطالب از دیگر محاسن این کتاب محسوب می شود.
4-آسایش در پناه باد . دکتر محمود رازجویان : این کتاب حاصل تحقیقات نویسنده در این زمینه در دانشگاه مک گیل کانادا می باشد.برای معرفی این کتاب به گوشه ای از نوشته های فصل 10 کتاب بسنده می کنیم: ((کتاب حاضر به منظور استفاده معماران نگاشته شده بنابراین به جنبه کاربردی توجه خاص مبذول شده است و ترتیب طرح مباحث نیز به گونه ای است که در مسیر انجام یک پروژه معماری/اقلیمی به کار می آید.
در فصلهای یک تا سه ابتدا به اطلاعات کمی و کیفی مورد نیاز معمار برای طراحی معماری همساز با باد و سپس روش تحلیل آن اطلاعات معرفی شده است...در فصل چهار ارزش بادهای موجود بررسی خواهد شد...در فصل 6، مبانی عمده آیرودینامیک معماری بررسی می شود...)) و در نهایت در انتهای کتاب در بخشی به عنوان احکام طراحی معماری همساز با باد اصولی در چند صفحه مطرح می شود.


هر چند که در ابتدا نیت از نوشتن این مطالب بررسی عمیق موضوع بادگیر و ارائه راهکارهای استفاده از آن در معماری کنونی بود، اما همانگونه که در بالا نیز توضیح داده شد ، این نوشته را در همین حد به عنوان معرفی ای کلی وا می نهیم . و با توجه به منابع معرفی شده امید است دوستان علاقه مند خود به مطالعه مبسوط در این زمینه بپردازند و ضعفهای این نوشته را نیز بر ما ببخشند.

و من ا... التوفیق.

*باز هم یادآوری می کنم که هرگونه سئوال یا ایرادی به نظرتان می رسد ، مرقوم کنید تا در یادداشتی جداگانه به آنها بپردازیم.

  
نویسنده : مصطفی ; ساعت ۱:۳٠ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٢/٢/٥
تگ ها : معماری ، بادگیر

باد گیر قسمت دوم

3 – گونه شناسی بادگیرها:
باد گیرها را هم از نظر شکل شنلسی و هم از نظر مناطق می توان دسته بندی کرد.
از نظرشکل ظاهری بادگیرها را میان به بادگیرهای یک طرفه، دوطرفه، سه طرفه ، چهار طرفه ، شش وچهی و هشت وجهی تقسیم کرد.از نظر پراکندگی در مناطق مختلف ایران و به عنوان نمونه می توان به ذکر موارد زیر پرداخت:
بادگیر یکطرفه بیشتر در منطقه اردکان ومیبد یافت می شود. البته در نواحی دیگر همچون مهنه نیز بادگیرهای یک طرفه به تعداد زیاد دیده می شود.(تصویر1: مقطع یک اطاق در مهنه به نقل از کتاب ساخت شهر و معماری در اقلیم گرم و خشک ایران-محمود توسلی )


بادگیر دو طرفه : آب انبار دولت آباد یزد دارای بادگیر دو طرفه می باشد.

بادگیر سه طرفه:این نوع بادگیر چندان معمول نیست اما نمونه هایی مانند بادگیر امامزاده حسین طبس به این صورت ساخته شده است.

بادگیر چهار طرفه: رایج ترین نوع بادگیر در یزد می باشد. این نوع بادگیر هم با پلان مربعی و هم با پلان مستطیلی ساخته می شود.در حالت مستطیلی معمولا وجه بزرگتر رو به باد مناسب ساخته می شود.

بادگیرهای شش و هشت وجهی : نمونه بادگیر شش وجهی را در آب انبار امامزاده یزد و هشت وجهی را در آب انبار خانم جان روستای عز آباد می توان یافت.

4-محل قرار گیری بادگیر :
استفاده از بادگیرها به طور عمومی در دو نوع از ابنیه رواج دارد: آب انبارها و خانه ها.

الف)آب انبارها:
در آب انبارهای شهری با توجه به در نظر گرفتن جهت وزش باد مناسب از تعدادی بادگیر که تعداد آنها تا هفت عدد در نوسان است ،استفاده می شود . که در این حالت هر بادگیر با بادگیر مقابل خود به صورت کششی و مکشی کار می کنند.(تصویر ۲ ) در آب انبارهای صحرایی به طور معمول یک بادگیر یک طرفه یا دو طرفه استفاده می شود.محل قرار گیری این بادگیرها در دور تا دور آب انبار و جهت آنها رو به باد مناسب می باشد.





ب) خانه ها:
در مقوله خانه ها و محل قرارگیری بادگیرها به بررسی بادگیرهای خانه های شهر یزد می پردازیم. به طور عمومی بادگیرها محل قرارگیری بادگیرها با توجه به موقعیت تابستان نشین تعیین می شود و به همین دلیل اکثر بادگیرهای شهر یزد در ضلع جنوبی ساختمانها و بر روی ایوان تابستان نشین قرار دارد.
البته موارد استثنایی چون خانه امامزاده ای یزد را می توان یافت که با توجه به قرارگیری تابستان نشین و زمستان نشین در طبقات باد گیر در ضلع شمالی خانه قرار دارد.اکثر این بادگیرها بادگیرهای چهار طرفه بلند می باشند.

....
در ادامه:
5-نحوه عملکرد و نکاتی چند در طراحی بادگیرها.
6-معرفی منابع و ماخذ موجود درباره بادگیر و استفاده از باد در طراحی.

*درباره کیفیت بد تصاویر باید ببخشید.مجبور شدم حجمشون رو کم کنم تا Upload بشن.

**قسمت پایانی انشاا... جمعه

***ایرادهای مهراز رو خوندم . ممنونم به جا بود. اگر کسی ایراد دیگری به نظرش میاد.در مورد هر سه بخش بنویسه در یک نوشته جداگانه به بررسی اونا می پردازیم.

فعلا
یا علی...




  
نویسنده : مصطفی ; ساعت ۳:٠۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٢/٢/۳
تگ ها : معماری ، بادگیر

بادگیر، قسمت اول

بادگیر:


....هر صبح تا به شب قد رعنای بادگیر
سو سو زند به باد
شاید گذر نماید و مهمان همی شود
حتی برای لحظه کوته نسیم باد
در خانه های مردم میهمان نواز شهر...

با توجه به مطرح شدن بحثهایی تحت عنوان معماری پایدار و استفاده از انرژی های پاسیو وتهویه طبیعی در معماری روز دنیا و به خصوص در میان کارهای معماران هایتک، شناخت بادگیرها به عنوان یکی از المان های معماری سنتی ایران امری مفید به نظر می آید.
استفاده از بادگیرها به عنوان یکی از روشهای شاخص جهت هدایت مناسب جریان باد به صور گوناگون و در ابنیه گوناگون مدتها مورد استفاده معماران کاردان ایرانی بوده است. شکی نیست که مسائل مطرح درباره بادگیرها بسیار گسترده تر از آن است که بتوانیم در یک نوشته به همه انواع آن و نحوه عملکردآنها اشاره کنیم. در این نوشته سعی بر آن شده است که به مسائل اساسی مطرح درباره بادگیرها پاسخی مناسب داده شود. شاید که گامی باشد در جهت زنده سازی ارزشهای بومی این مملکت و همچنین آغازی بر استفاده مجدد و صحیح از این عنصر معماری در طراحی های معماران جوان این مرز و بوم.

1- جهت بادگیر:
برای آنکه بتوانیم به این پرسش پاسخی مناسب بدهیم باید اشاره ای به مفهوم رون شهری بنماییم.رون شهری در حقیقت به راستای قرار گیری خانه ها در یک شهر گفته می شود. به عنوان مثال رون شهری در تهران به صورت شمالی- جنوبی و در شهر اصفهان رون شهری در جهت قبله( راسته ) می باشد. رون شهری با توجه به جهت مسیل های آب و جهت باد های مناسب در منطقه تعیین می شده است. در حقیقت راستای جهت گیری اکثر بادگیرها بر راستای رون شهری و رو به بادهای مناسب می باشد.البته در این مورد استثنا هایی نیز وجود دارد مانند بادگیر خانه ملک زاده در یزد.

2- تعیین ارتفاع مناسب:
ایرج افشار در کتاب یزد نامه – صفحه 343 مساله را بدینگونه مطرح می نماید: ((همانطور که استادان آشنا به فن احداث قنات می دانند کدام زمین را برای کندن مادر چاه قنات برگزینند ، استادان سازنده بادگیر هم به وسیله بالا رفتن از نردبانهای دو طرفه بلند و به کار بردن لاله گوش خود ، جهت احساس و آزمایش چگونگی وزش باد و نسیم ها در بالای محل مورد نظرشان هست ، بلندی لازم را جهت انجام منظور در می یابند و بادگیر را به گونه ای می سازند که دهانه های بالای آن در همان جایگاه و هملن بلندی احداث شود.))؛ حال با توجه به فرهنگ انتقال سینه به سینه رمز و رازهای معماری از استادان به شاگردان تا چه حد این مطلب صحیح می باشد ، مساله ایست که قضاوت درباره آن به عهده خواننده نهاده می شود.اما آنچه مسلم است در حالت کنونی و با توجه به پیشرفتهای حاصله تعیین ارتفاع با مطالعه لا یه های هوای عبوری از منطقه مقدور خواهد بود.

3 - گونه شناسی بادگیرها:

باد گیرها را هم از نظر شکل شناسی و هم از نظر مناطق می توان دسته بندی کرد.از نظر....


ادامه دارد



*عرض کنم که با توجه به اینکه سر ما به طور ناگهانی خیلی بیش از حد شلوغ شده است و نمی خواهیم در این ترم نیز شب زنده داری داشته باشیم ؛ با عرض پوزش ممکن است بقیه نوشته را با کمی تاخیر بنویسیم.
**از آرشیتکت کوچولو خیلی ممنونم ... کتاب آسایش در پناه باد را به تازگی گرفته ام که بخوانم.علی الظاهر که کتاب خوبیست. پیشنهاد می کنم که بقیه دوستان هم نگاهی بیاندازند.
***کسی جایی می شناسه بتونم بیشتر از 1مگا بایت upload کنم.برای قسمت دوم یک سری دیاگرامم دارم هرچی حجمش رو کم می کنم.کمتر از 1Mb نمی شه.

  
نویسنده : مصطفی ; ساعت ۱٢:۳۱ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٢/٢/۱
تگ ها : معماری ، بادگیر